Mirjam Mieras

28.04.17

volle koffer

onderzoek naar verlangen (1)


 

Daniil Charms schreef vreemde geschiedenissen in weinig woorden en opent steevast met een zin als een vuistslag.
Peretsjin ging op een punaise zitten, en vanaf dat moment nam zijn leven een totaal andere wending. (…)
In zijn dagboek schrijft Charms op 31 oktober 1937: Mij interesseert alleen ‘onzin’; alleen dat wat geen enkele praktische zin heeft. Mij interesseert het leven alleen in zijn ongerijmde verschijningsvorm. (…)
Ten tijde van de Stalin-terreur is in Rusland niets meer wat het lijkt. Charms vertaalt de alledaagse paranoia naar absurde ‘onzin’. Hij laat een verhaal vlak na aanvang spaak lopen:
Anton Michajlovittsj spuwde, zei ‘ech’, spuwde weer, zei weer ‘ech’, spuwde weer, zei weer ‘ech’ en ging er vandoor. God zij met hem. Ik vertel liever over Ilja Pavlovitsj. (…)
Over Ilja Pavlovitsj is hij ook kort, liever vertelt hij over Anna Ignatjev. Na drie regels is hij klaar met haar en begint hij over zichzelf. De schrijver gumt zijn verhaal gaandeweg uit en laat de lezer alleen achter.

Er zijn weinig pagina’s in Charms oeuvre waarin géén doden vallen. Vaak gaat het in de eerste zin al mis:
Op een dag had Orlov zich overeten aan de erwtenpuree en hij ging dood.(…)
Een man met een dunne nek kroop in een hutkoffer, deed het deksel boven zich dicht en begon te stikken. (…)

Toen Charms in 1941 in Leningrad werd gearresteerd en tot aan zijn dood in 1942 gevangen zat, lag zijn oeuvre, een koffer vol manuscripten, in zijn woning. Een vriend van de dichter ontfermde zich over die koffer. Charms’ laconieke toon waarmee hij de ongelukkige voorvallen schetst, maakt de verhalen tegelijkertijd wreed en lachwekkend. Ongerijmd is zijn werk zeker, ongerijmd en hoogst aantrekkelijk.

Van de tien opera’s die Claudio Monteverdi schreef tussen 1607 en 1642, bleven er drie bewaard. De klaarheid van deze muziek is als een mooie dag in januari; fris, helder en zonovergoten. De muziek volgt het gemoed van de personages, de stemmen maken een rank weefsel van verdriet en geluk dat zich uitstrekt tussen toen en nu.

Bij aanvang worden de goden ten tonele gebracht en aan ons voorgesteld. Er speelt al enige rivaliteit tussen hen. Met de opkomst van de gewone stervelingen rijst het vermoeden van een conflict dat uit de hand gaat lopen. We maken mee hoe de wolken boven het gezelschap samenpakken en het onweer losbarst. Liefde, haat, macht, noodlot, waanzin en dood maken opera rijk. Zeven keer dàt is kwijtgeraakt, ergens tussen toen en nu.

Wie heeft de koffer met de ontbrekende partituren gezien? Een koffer vol ruzies, verlangen, bittere tijden, wrede wendingen, trompetgeschal, vlugge strijkersloopjes en blokfluiten?

De tekstcitaten van Danill Charms komen uit: Ik zat op het dak
proza, toneel, gedichten, dagboekaantekeningen, brieven.
Vertaald door Margriet Berg, Yolanda Bloemen, Jan Paul Hinrichs en Marja Wiebes
Gekozen door Yolanda Bloemen met een nawoord van Jan Paul Hinrichs,
uitgegeven door uitgeverij Atlas, 1999


13.03.17

landschap is voor schilders

onderzoek naar kijken (6)

In de bothy zijn we veilig, we lezen in het logboek over de ontberingen die andere wandelaars ten deel vielen.

06.08.16

schietlood

onderzoek naar vakmanschap

Eén dag, één stad, alleen ijzerhandels.

15.05.16

drijfzand en draaikolken

onderzoek naar raadsels (2)

Van erkers, kasten en trappen maakten we torenkamers, schatkisten en wilde rivieren.

11.01.16

verdwalen

onderzoek naar kijken (5)

Ik sta boven het water op de Melkmeisjesbrug en tuur in de woonkamer.

19.12.15

goed geïsoleerd bouwwerk

onderzoek naar vakmanschap

Ik tik op het zadeldak en hoor resonans.

23.08.15

ezelsbrug

onderzoek naar schrappen (4)

De gravin reisde nu par coeur met ons mee en dook regelmatig op in onze conversatie.

14.08.15

speldenprik

onderzoek naar tijd (4)

Dalen maakt overmoedig.

06.07.15

blanco

onderzoek naar kijken (4)

Een ogenblik later is het pallet een bende en de waterpot ziet zwart als een stinksloot.

11.01.15

fonkelen

onderzoek naar raadsels (1)

De kweepeer is een vreemde snuiter.

19.10.14

stille echo

onderzoek naar samenhang (19)

Het orkest in grote bezetting raasde door de zondagmiddag.

05.10.14

kloek

onderzoek naar samenhang (18)

Ze wiedt, raapt, plukt en besprenkelt.

27.07.14

dubbele wending

onderzoek naar kijken (3)

Die wegeinden waren het raadsel waarover ik mij boog.

15.07.14

moeraspluimpjes

onderzoek naar samenhang (17)

Het landschap stelt je op de proef, het is grijs en bars zonder ontsnappingsroutes.

07.03.14

gipshappen

onderzoek naar verzamelen (7)

Ik lach op commando mijn tanden bloot. Flits. Alles voor de wetenschap.

22.02.14

radar

onderzoek naar verzamelen (6)

Toen ik op kamers ging zocht ik mijn bed op straat.

26.12.13

ijver

onderzoek naar ontbreken (5)

De handgeschreven titelbordjes zijn met twee schroefjes vastgezet op de schilderijlijsten.

29.09.13

André

onderzoek naar samenwerken

Ons gezamenlijke huishouden beperkt zich tot twee gootsteenkastjes, een la, het aanrecht, de stofzuiger en twee stoelen.

11.06.13

kelder

onderzoek naar kijken (2)

De jurken voor Anne. De scheepjes voor Peter. Sleutels en sloten voor Diede.

10.06.13

slotgracht

onderzoek naar samenhang (16)

We slenteren over drooggevallen rotsen en bespreken tij en springtij.

21.02.13

perspectief

onderzoek naar ruimte (2)

De tijd verstrijkt zichtbaar nu er niets te doen is.

20.01.13

weefsel

onderzoek naar samenhang (15)

Is schoonheid te herkennen aan haar plotseling verschijnen?

04.01.13

gauw en goed

onderzoek naar ontbreken (5)

Alleen schoolzwemmen was erger dan rekenen.

16.12.12

afkijken

onderzoek naar schrappen (3)

Het mooiste bad dat ik ooit zag was de houten tobbe van een houthakker in Frankrijk.

12.11.12

spulletjes

onderzoek naar schrappen (2)

Weggooien is een weldaad.

05.11.12

zonder gissen

onderzoek naar ontbreken (4)

Ze observeert scherp, is speels en onnavolgbaar.

07.10.12

Hortense

onderzoek naar samenhang (14)

Ik ken haar niet, Hortense.

04.10.12

steile klim

onderzoek naar samenhang (13)

De kaart is het enige dat we bij ons hebben om te lezen.

02.10.12

Sybren

onderzoek naar samenhang (12)

Niemand had ons geadviseerd bij het pakken van de rugzakken.

01.10.12

oponthoud

onderzoek naar samenhang (11)

Het verloop van afgelegen naar bewoond en andersom is telkens prachtig.

26.06.12

herziene versie

onderzoek naar schrappen (1)

Tot en met de twaalfde versie troffen we de houthakker thuis.

13.06.12

Paard

onderzoek naar samenhang (10)

De kat dankte de naam aan zijn stramme en forse voorkomen.

10.06.12

paradox

onderzoek naar ontbreken (3)

Zondagmorgen, krijtlijnen op het asfalt, figurant met jas, camera loopt, drie-twee-een-nu.

27.03.12

ober

onderzoek naar ontbreken (2)

Een Franse ober die op het papieren tafelkleed de bestelling schrijft, een Ierse ober die bleke frieten brengt.

19.10.11

regenboog

onderzoek naar samenhang (9)

Wasknijpers, altijd twee per onderdeel, houden het goed in het gelid.

18.09.11

mondvoorraad

onderzoek naar kijken

Graspollen zijn kleine vluchtheuvels, je houdt er droge voeten maar je verliest tijd aan zoeken en weifelen.

08.08.11

symmetrie

onderzoek naar samenhang (8)

In huis is asymmetrie duidelijk in de minderheid.

25.06.11

zonder haperen

onderzoek naar samenhang (7)

Ik vond mijn lussen mooi, maar juffrouw Hoogland was niet tevreden.

14.06.11

rugzakuitrusting

onderzoek naar samenhang (6)

De voorraad attributen moet toereikend zijn, zowel bij voorspoed als bij tegenslag.

07.03.11

klei

onderzoek naar verzamelen (5)

Wat gisteren uit de oven kwam, staat vandaag te krimpen op de plank.

22.11.10

relaas

onderzoek naar verzamelen (4)

Na een alinea over koorts en slappe benen stokt de berichtgeving.

21.11.10

het servet

onderzoek naar ontbreken

Als we het niet vergaten, veegden we na de maaltijd onze lippen schoon aan het servet.

21.09.10

krantenknipsels

onderzoek naar verzamelen (5)

Commandant Milatsjevski oogt als een held.

06.09.10

sinaasappels

onderzoek naar samenhang (5)

Dat de fruitschaal vol geschenken lag, hadden we nooit opgemerkt.

25.06.10

publiek

onderzoek naar samenhang (4)

Helse dalende reeksen eindigend in een teer slot. Staande ovatie.

15.03.10

ingrijpen

onderzoek naar samenhang (3)

Het vinnig janken van het interval maakt de onbetamelijke dissonant aantrekkelijk als smijten-met-deuren.

04.01.10

overige bestemmingen

onderzoek naar ruimte

Op de terugweg naar huis dacht ik na over 'de 2de lichting is geschied'.

20.12.09

schatkist

onderzoek naar samenhang (2)

Kleinschalig versieren is hoofdzakelijk meisjesgedoe.

24.09.09

half-fabrikaat

onderzoek naar samenhang (1)

Poesieplaatjes hoort bij kindertijd als vadertje-en-moedertje, koekhappen en landjepik.

05.08.09

vuil

onderzoek naar gelaagdheid (4)

De klinknagels kunnen als versiering worden opgevat.

11.10.08

groei

onderzoek naar verzamelen (4)

Het streven naar een volledige verzameling wreekt zich.

21.07.08

suppoost

onderzoek naar tijd (4)

Suppoosten deden mij geloven dat hun werk geen inhoud heeft.

08.05.08

kant

onderzoek naar tijd (3)

Noeste arbeid resulteerde in een trui die paste, noch stond.

17.04.08

nieuwe verzameling

onderzoek naar verzamelen (3)

Wat overbleef was de kas en het verlangen naar een nieuwe verzameling.

25.03.08

postbode

onderzoek naar tijd (2)

Een gortdroge opsomming van de tijd.

18.03.08

prikbord

onderzoek naar tijd (1)

Deuren waren kwart cirkels, trappen streepjes en een kraan een kruisje.

05.03.08

draaiorgel

onderzoek naar gelaagdheid (3)

De muziek is kordaat als de kleuren van het orgel.

27.01.08

portret

onderzoek naar distantie (2)

Een houten paneel niet groter dan een A3.

16.01.08

kleurenvolgorde

onderzoek naar verzamelen (2)

De inhoud van de vier schoenendozen kent flarden van systemen en is verder een chaos.

02.01.08

filmploeg

onderzoek naar distantie (1)

Zij lopen om elkaar heen en de camera zwenkt rond op de rails.

25.10.07

opera

onderzoek naar gelaagdheid (2)

Na de pauze begint het verhaal te wringen.

12.10.07

strooibloemen

onderzoek naar verzamelen (1)

Als postzegels in een album op land gesorteerd.

17.10.05

glans

onderzoek naar gelaagdheid (1)

Azië is niet ver.

Feed_icon RSS Feed